Το σημείο που ΠΟΝΑΤΕ δεν είναι το σημείο που ΦΤΑΙΕΙ! – Πώς Ξεκινάει μια Επιτυχημένη Θεραπεία Πόνου
Μια επιτυχημένη και μόνιμη θεραπεία ενός μυοσκελετικού πόνου δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Θα πρέπει να ξεκινά με την προσωρινή ανακούφιση των συμπτωμάτων, ώστε ο ασθενής να σταματήσει να πονάει, και στη συνέχει θα πρέπει να εστιάζει στην ανακάλυψη της πραγματικής αιτίας του πόνου. Αυτό είναι, το κλειδί που ξεκλειδώνει τον δρόμο προς την αποκατάσταση. Το ανθρώπινο σώμα είναι σαν ένα πολύπλοκο όχημα, και ο θεραπευτής πρέπει να λειτουργεί ως ο μηχανικός του. Για να διορθώσεις ένα πρόβλημα, πρέπει πρώτα να καταλάβεις τι είναι σπασμένο. Το πιο κρίσιμο, όμως, είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι το σημείο που πυροδοτεί τον πόνο τις περισσότερες φορές δεν είναι το σημείο που πονάμε, αλλά βρίσκεται σε άλλη περιοχή του σώματος, ως αποτέλεσμα λανθασμένης μηχανικής φόρτισης ή δυσλειτουργίας. Το Πρώτο Βήμα: Αναγνώριση των Κινητικών Ερεθισμάτων Το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα που πρέπει να κάνει ένας θεραπευτής είναι να βρει ποιες συγκεκριμένες κινήσεις πυροδοτούν τον πόνο. Αυτό το στάδιο είναι απαραίτητο, όχι μόνο για να “ξεκουραστεί” ο ασθενής, αλλά για να αποφευχθεί προσωρινά ο ερεθισμός της πονεμένης δομής. Χωρίς ακριβή διάγνωση για το ποια δομή πονάει και ποιες κινήσεις πυροδοτούν τον πόνο, οποιαδήποτε άσκηση είναι “ρίσκο” διότι μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση. Η Ουδέτερη Θέση και η Επανεκπαίδευση της Κίνησης Αυτό που πρέπει να καταλάβουμε ως είδος είναι ότι το ανθρώπινο σώμα είναι “φτιαγμένο” για να κινείται. Δεν είναι φυσιολογικό ένα ανθρώπινο σώμα να παραμένει ακίνητο. Απλώς, όταν υπάρχει πόνος, πρέπει να ξεκινήσουμε να κινούμαστε προσεκτικά και με συγκεκριμένες κινήσεις που θα μας υποδείξει ο θεραπευτής ώστε να μην πυροδοτείται ο πόνος. Στη συνέχεια και αφού σιγά σιγά ο πόνος θα ηρεμεί, θα πρέπει να εστιάσουμε στην επανεκπαίδευση του ασθενούς στο να κινείται σωστά. Ένας εξειδικευμένος κινησιολόγος, μπορεί να εκπαιδεύσει έναν ασθενή ώστε να εκτελεί τις καθημερινές του κινήσεις, χωρίς να επιβαρύνει λανθασμένα τις δομές του σώματός του κρατώντας τη σπονδυλική στήλη σε ουδέτερη θέση. Αυτό επιτυγχάνεται με την εκμάθηση βασικών μοτίβων κίνησης του, και πως αυτές θα πρέπει να εκτελούνται όπως π.χ η κάμψη του σώματος θα πρέπει να προέρχεται από τους γοφούς και τα γόνατα, διατηρώντας σταθερό και ασφαλές τον κορμό. Η Σημασία της Σωστής “Θωράκισης” Αφού αφαιρεθεί ο οξύς πόνος και ο ασθενής έχει εκπαιδευτεί στη σωστή μηχανική, το σώμα χρειάζεται “θωράκιση”. Οι γιατροί συχνά προτείνουν “γυμναστική” ως μία γενική έννοια. Ωστόσο, δεν χρειάζεται απλώς γυμναστική, αλλά χρειάζεται η σωστή γυμναστική. Η θωράκιση του σώματος αυτή δεν θα επιτευχθεί με τις κλασικές, παρωχημένες ασκήσεις αλλά με εξειδικευμένες ασκήσεις σταθεροποίησης (στατική αντοχή). Αυτές οι ασκήσεις εστιάζουν στην ενδυνάμωση του “πυρήνα” (core) χωρίς να προκαλούν κίνηση στη σπονδυλική στήλη, εκπαιδεύοντας τους μυς όχι μόνο για να κρατούν σταθερό τον κορμό, αλλά και για να μπορούν να ανταποκρίνεται το ανθρώπινο σώμα με έλεγχο και σταθερότητα απέναντι σε εξωτερικές φορτίσεις. Είναι απολύτως κρίσιμο αυτές οι ασκήσεις να εξατομικευτούν ανάλογα με την ικανότητα, την ηλικία και το ακριβές πρόβλημα του κάθε ασκούμενου. Functional Movement: Η Φιλοσοφία της Αιτίας Όπως γίνεται κατανοητό, η σημασία του να εντοπίσουμε ποιο σημείο του ανθρώπινου σώματος πυροδοτεί τον πόνο, είναι η βάση για το αποτέλεσμα της θεραπείας. Αυτές οι αρχές – η αναζήτηση της αιτίας, η αποφυγή των κινήσεων που πυροδοτούν τον πόνο, η επανεκπαίδευση του ανθρώπινου σώματος με την ουδέτερη σπονδυλική στήλη και η θωράκιση του με εξειδικευμένες ασκήσεις σταθεροποίησης – συνοψίζουν τη θεραπευτική προσέγγιση του Functional Movement (Λειτουργική Κίνηση). Εφαρμόζοντας αυτές τις αρχές, έχουμε καταφέρει να βοηθήσουμε πολλούς ανθρώπους να απαλλαγούν από τους χρόνιους πόνους, όχι με προσωρινή ανακούφιση, αλλά με την επαναφορά της σωστής μηχανικής που προστατεύει το σώμα τους μακροπρόθεσμα. Παγούνης Νικόλαος, MSc Κινησιολόγος | Κινησιοθεραπευτής Εξειδικευμένος Σύμβουλος Χρόνιου Μυοσκελετικού Πόνου Εξειδίκευση στην Ιατρική της Άσκησης & Αθλητική Φυσικοθεραπεία