Πρόσθιος Χιαστός

Η άρθρωση του γόνατος αποτελείται από τέσσερα κύρια στοιχεία: τα οστά, τους συνδέσμους, τους χόνδρους, και τους τένοντες. Τα οστά που σχηματίζουν τη συγκεκριμένη άρθρωση είναι, το μηριαίο οστό, η κνήμη και η επιγονατίδα και συνδέονται μεταξύ τους με 4 κύριους συνδέσμους, οι οποίοι δρουν σαν ισχυρά σχοινιά για να κρατήσουν τα οστά μαζί και ταυτόχρονα να σταθεροποιήσουν την άρθρωση. Οι τέσσερις αυτοί κύριοι σύνδεσμοι του γόνατος είναι: ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμός, ο οπίσθιος χιαστός σύνδεσμός, ο έσω πλάγιος σύνδεσμος και ο έξω πλάγιος σύνδεσμος.

Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος είναι υπεύθυνος για την πρόσθια σταθερότητα του γόνατος (συγκρατεί την άρθρωση σε δυνάμεις που προκαλούν πρόσθια παρεκτόπιση της κνήμης σε σχέση με το μηρό), καθώς και για την σταθερότητα της άρθρωσης κατά την περιστροφή του γόνατος. Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος, είναι γενικά ο σημαντικότερος σταθεροποιητικός μηχανισμός του γόνατος και είναι αυτός που τραυματίζεται πιο συχνά από τους τέσσερις κύριους συνδέσμους. Περίπου το 50% των τραυματισμών στον πρόσθιο χιαστό σύνδεσμο προκαλούν βλάβες και σε άλλες δομές του γονάτου, όπως ρήξη του έξω μηνίσκου, του έσω πλάγιου συνδέσμου, του αρθρικού χόνδρου κ.α, ενώ το 70% των τραυματισμών στον πρόσθιο χιαστό σύνδεσμο (ACL), συμβαίνουν σε καταστάσεις μη επαφής, π.χ ξαφνική αλλαγή κατεύθυνσης, απότομη επιβράδυνση (σταμάτημα), εσφαλμένη προσγείωση από ένα άλμα κ.α. 

Η χειρουργική επέμβαση δεν θεραπεύει την αιτία 

Μετά από έναν τραυματισμό στον πρόσθιο χιαστό σύνδεσμο, μπορεί να απαιτηθεί χειρουργική επέμβαση για να ανακτήσει το γόνατο την πλήρη λειτουργία του, κάτι το οποίο εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως η σοβαρότητα του τραυματισμού, η ηλικία  και το επίπεδο δραστηριότητας. Η χειρουργική επέμβαση όμως, ναι μεν αντιμετωπίζει τα συμπτώματα ενός τέτοιου τραυματισμού, δεν αντιμετωπίζει όμως την αρχική αιτία η οποία στο 99% των περιπτώσεων οφείλεται σε ελαττωματικά μοτίβα κινήσεων και μυϊκές ανισορροπίες. Και ενώ πάρα πολύ κόσμος, ξοδεύει αρκετά χρήματα για να αντιμετωπίσει με χειρουργική επέμβαση ένα τέτοιο τραυματισμό, στη συνέχεια δεν ακολουθεί ένα σωστό πρόγραμμα αποκατάστασης. 

Αποκατάσταση

Η αποκατάσταση μετά από έναν τραυματισμό στον πρόσθιο χιαστό σύνδεσμο, θα πρέπει να ξεκινήσει με την εξέταση της κινητικής αξιολόγησης. Αυτό θα βοηθήσει στο να εντοπίσουμε την ανισορροπία των μυών που πιθανότατα δημιουργούν αντισταθμιστικές κινήσεις και επιβαρύνουν τις αρθρώσεις του σώματός μας. Σε πάνω από το 90% των περιπτώσεων με πόνο στο γόνατο, υπάρχει σημαντική πρόσθια κλίση της λεκάνης που σχετίζεται με σφιχτά ισχία και τετρακεφάλους, και που οδηγεί σε αδύναμους γλουτούς και δικεφάλους. Αυτός όμως είναι ο τέλειος συνδυασμός για πιθανό τραυματισμό του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου (ACL).

Η εξέταση της κινητικής αξιολόγησης μας δίνει τη δυνατότητα ώστε, το πρόγραμμα αποκατάστασης το οποίο θα ακολουθήσουμε, να μην είναι γενικό και σύντομο, αλλά εξατομικευμένο και προσαρμοσμένο στις καθημερινές δραστηριότητες αθλητικές ή μη του ασθενή. Ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης θα πρέπει να περιλαμβάνει:

  • διορθωτικές ασκήσεις ανισορροπίας των  μυών, 
  • ασκήσεις σταθερότητας και ενίσχυσης της άρθρωσης,

έτσι ώστε σιγά σιγά με την πάροδο του χρόνου, ο ασθενής να είναι 100% έτοιμος στο να εκτελέσει τις διορθωτικές αυτές ασκήσεις σωστά και χωρίς αστάθεια ή πόνο.

Αυτό που θα πρέπει να τονίσουμε είναι ότι σε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης πρόσθιου χιαστού συνδέσμου, θα πρέπει να στοχεύει στο να αποκτήσει η άρθρωση μία σωστή και λειτουργική κίνηση, και ταυτόχρονα να διορθώνει τα προβλήματα στάσης, τα λανθασμένα πρότυπα κίνησης και τις μυϊκές ανισορροπίες, οι οποίες εξακολουθούν να υπάρχουν και μετά την χειρουργική επέμβαση και οι οποίες αποτελούν την πραγματική αιτία του προβλήματός και του τραυματισμού.

Παγούνης Νικόλαος

Β.Sc Sport Science & Physical Education

M.Sc Kinisiology & Physical therapy

Diploma in Osteopathic Manual Practice

Certified Medical Exercise Specialist